[ 394 ] رب خشخاش : از تأليف قدما است و جهت نزلات حارّه به غايت نافع است : دويست عدد خشخاش را با تخم كوبيده ، يك شبانه روز در نهصد مثقال آب خيسانيده و بجوشانند تا به نصف رسد ، پس صاف نموده ، با صد و پنجاه درهم شكر يا عسل يا مثلث به قوام آورند كه بطريق لعوق گردد و اقاقيا ، زعفران عفص و عصارهء لحية التيس ، از هر يك درهمى كوفته و بيخته و مخلوط كنند . باب ششم : در مربّيات كه انبجات نامندى و صفت بعضى از حلويات . [ 395 ] مربّاى شقاقل : مبهّى و مسمِّن بدن و مقوّى اعصاب و كمر است : شقاقل تازه را كه پوست او را خراشيده باشند در آب آهكِ صاف كرده كه به قدرى تندى داشته باشد و زبان را بگزد يك شبانه روز بخيسانند و با آب بجوشانند يا بشويند تا اثر آب آهك نماند ، بعد از آن در آب تازه طبخ دهند تا نرم و پخته شود و عسل را به قوام آورده و شقاقل را با عسل چند جوش دهند كه جذب عسل كند و عسل ، آن مقدار بايد كه شقاقل را بپوشاند و به اين دستور است مربّاى كدو و پوست هندوانه و زردك و امثال آن . اگر قوىتر خواهند جهت باه ، در مربّاى شقاقل و زردك ، به ازاى هر صد مثقال شقاقل ، دارچينى ، زنجبيل ، قرنفل ، هيل و جوزبوا ، از هر يك سه مثقال و مشك ، يك دانك كوفته و بيخته اضافه نمايند . [ 396 ] مربّاى سيب : جهت تقويت معده و دل است وجهت نيكو كردن بوى دهان ، مؤثر . [ 397 ] مربّاى به : در منافع ، مثل اوست و در تقويت معده ، قوىتر . [ 398 ] مربّاى بالنگ : جهت سينه و حلق و تقويت معده ، مؤثر است ؛ خصوصاً چون با پوست بيرون او ترتيب دهند . طريق ساختن هر يك آن است كه سيب و به را از تخم و پوست پاك و بالنگ را از ترشى پاك كرده ، به قدر انگشتى ريزه كرده و طبخ نمايند تا پخته گردد و از آب بيرون آورده عسل و شكر را با آن آب به قوام آورند و بعد از آن جرم هر يك با آن چندان بجوشانند كه رطوبت آن در جرم هيچ يك نماند . [ 399 ] مربّاى نارنج و ليمو : جهت قطع صفرا و تقويت معدهء حارّه و دل ، نافع است : پوست